बाई, बुद्धी आणि शिक्षण

( माफ करा हे सारं लिहिण्यामागे स्त्रियांना कमी लेखणं हा हेतू मुळीच नाही. मला आई आहे. बहिण आहे. बायको आहे. पण त्या सगळ्यात थोड्याफार फरकाने स्त्री मला अशीच जाणवते. तिचा दृष्टीकोन अधिक व्यापक व्हावा हाच हेतू. )

शिक्षणानं माणसाला शहाणपण येतं असं म्हणतात. पण माणसांच्या वृत्ती आणि प्रवृत्ती पाहिल्या कि या विधानावारचा माझा विश्वास उडून जातो. आणि मला शहाणपणाची सांगड संस्कारशी घालावीशी वाटते. झालं असं.

आमच्या सोसायटीत नव्यानंच रंगरंगोटीचं काम केलं होतं. नव्या नवरीला हळद लावावी आणि तिला बोहल्यावर उभं करावं तशा भिंती झकास वाटत होत्या.

भिंती नव्यानंच सजल्या होत्या. पावसाळा नुकताच सुरु झाला होता. बाहेर पाऊस पडत होता. सोसायटीच्या परिसरात आणि पार्किंगच्या पाण्यात खेळण्यात मुलं दंग झाली होती. काहींच्या हात चिखलाचे गोळेही होते. मला कुणीतरी भिंतीवर चिखलाचे गोळे मारलेले दिसले. पावसाच्या मातकट पाण्यात भिजवलेले हाताचे पंजेही भिंतीवर मारलेले दिसले. मुलांवर रागवायला मला फारसं आवडत नाही. पण मुलांनी केलेली हि रंगरंगोटी मला आवडली नाही. त्या रंगकामाच आणि भिंती खराब झाल्याचंही मला फारसं काही वाटलं नसतं. पण हे सारं करण्यामागे त्या मुलाच्या निरागसतेपेक्षा विध्वंसकताच अधिक दिसून आली. सहाजिकच मी मुलांवर ओरडलो.

” कुणीं केलं हे सगळं ? ” एक सात आठ वर्षाचा मुलगा पळाला.

” काका त्या मयूरनं.” सगळी मुलं एका सुरात.

” कुठ रहातो तो ? “मुलं धावतच एका रो हाऊसच्या दिशेनी गेली. मीही त्यांच्या पाठोपाठ.

ही माणसं माझ्या संवादतली नव्हती फारशी. पण तोंड ओळख होती. घरातले सगळेच सुशिक्षित. थोडे हायफाय. हाय क्लास. मी आवाज दिला तशी घराच्या खिडकीतून मुलाची आजी डोकावली.” कोण आहे ?”

” जरा बाहेर या काकू.”

मुलाच्या आजीबरोबर मुलाची आईही बाहेर आली. ” काय झालं ? “

” तुमच्या मुलानं नव्यानं रंग दिलेल्या भिंतीवर कसे चिखलाचे गोळे मारलेत ते पहा जरा.” मी.

” आमचा एकटाच मुलगा होता का तिथे ? ” आजी.

” इतरही मुलं होती तिथ. पण सगळी मुलं तुमच्याच मुलाचं नाव सांगताहेत.” मी.

” ठीक आहे. सांगितलंय त्यानं आम्हाला. त्याचे पप्पा आल्यावर मारतील त्याला. ” मुलाची आई.

” मुलांना मारणं पटत नाही मला. हे तुम्हाला माहिती असावं म्हणून सांगायला आलोय. ” मी.

” आमच्याही फोर व्हिलरवर मुलांनी ओरखडे ओढलेत. आम्ही सांगायला गेलो तर त्याच्या आईनं ऐकूनही नाही घेतलं. ” मुलाची आई.

” आहो, माझ्याही गाडीवर ओरखडे ओढलेत मुलांनी. मुलंच आहेत ती असं करणारच पण आपल्याला दिसल्यावर समजवायला नको त्यांना ? ” मी.

” ते कळतंय आम्हाला. ” आई आणि आजी एका सुरात.

त्यांचा सूरच असा होता कि फार तोंडी लागण्यात अर्थ नाही हे माझ्या लक्षात आलं. आणि मी माघारी वळलो.
पण वाटलं. काय फरक पडलाय या बाईत शिक्षणामुळे. समोरची व्यक्ती आपल्याला काय सांगतेय ? ते सांगण्याचा तिचा हेतू काय ? हे का नाही समजावून घेवू शकली ती. मग तिच्या पेक्षा अक्षर ओळख नसलेली आमची बहिणाबाई किती थोर.

कितीही शिकली तरी बऱ्याचदा तिच्यातली स्त्री……….आई………प्रेयसी………बायको……..सून……….. सासू………अशा अनेक छटा तिचा शिक्षण झाकोळून टाकतात. आणि मग तिच्या बुद्धीची कीव करावीशी वाटते. कालच वर्तमान पत्रात एक सर्वैक्षण वाचलं. ” ७८ % सुना करतात सासवांचा छळ. ” का असं ? म्हाताऱ्या माणसांना , वडिलधाऱ्यांना आपुलकीची वागणूक द्यावी एवढही शहाणपण शिक्षणानं स्त्रीला दिलं नाही का ?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s