गोड बोल गाढवा

tilgulकाल खूप दिवसांनी गावाहून आलो. पाणी आहे. शेतीत रमलोय. कष्ट करतोय. कष्ट कंपनीत असतानाही करत होतो. त्याबदल्यात मिळावा तेवढा मोबदला मिळत नव्हता. आपल्यापेक्षा कमी बुद्धिमत्तेची आणि कामचुकार मंडळी केवळ लाळघोटेपनाच्या, हुजरेगीरीच्या जोरावर आपल्यापेक्षा अधिक पगार घेतात हे पाहून व्यथित व्हायचो.

शेतात मेथी केली होती. परिसरात माझ्या मेथीची ख्याती पसरली होती. तीन चार किलोमीटरहून काही मंडळी आली माझा प्लॉट पाहून खुश झाली. बाजारही बरा मिळाला. काही हजार रुपये पदरात पडले. फायदा किती झाला यापेक्षाही आज एका कुटुंबाचा मी पूर्णवेळ पोशिंदा आहे याचं मला समाधान आहे. याव्यतिरिक्तअधूनमधून बारा चौदा गडी बाया माझ्या शेतावर काम करत असतात. त्यांच्याही मीठ मिरचीची सोय माझ्यामुळे होत असते. मेथीचा प्लॉट संपलाय. आता पुढचं नियोजन चालू आहे.

काल आलो. आज ब्लॉग उघडला. माझ्या ब्लॉगच प्रगतिपुस्तक (stats ) पहिल. आज मकरसंक्रात माझ्या शुभेछा मिळतील काही नव्या ओळी मिळतील, संक्रतीसाठी एखादं भेटकार्ड मिळेल या अपेक्षेने आज अनेकांनी माझ्या ब्लॉगला भेट दिली पण त्यांच्या नशिबी निराशाच पडली असेल. कारण मी आज अजून काहीच पोस्ट केलं नव्हतं. त्यामुळेच ‘ तिळगुळ ‘ हि मागच्या संक्रातीला टाकलेली कविताच अनेकांनी आज पुन्हा पहिली. म्हणून आज तुम्हाला मकरसंक्रातीच्या मनःपूर्वक शुभेछा देतानाच देतोय एक खोडकर भेटकार्ड. Continue reading

Advertisements

पाण्याचं राजकारण

kukadi damपाणी. वनस्पतीपासून प्रत्येक सजीवाच्या जगण्यासाठी आवश्यक असलेली एक बाब.  देशात अनेक धरणं. कालवे. सिंचनाची एक सुसूत्र व्यवस्था. पण Continue reading

ऊस आंदोलनाला हिंसक वळण

sugar cane

sugar cane

आज सकाळी ‘ एबीपी माझा ‘ वर एक पोल घेतला होता. प्रश्नाचं स्वरूप होतं ते असं. ‘ ऊस आंदोलनाला हिंसक वळण लागणे योग्य आहे का ? ‘ तीन पर्याय होते. ‘ होय ‘ , ‘ नाही ‘ आणि ‘ सांगता येत नाही.’

मी माझं ‘ नाही ‘ असं मत नोंदवलं होतं. नंतर Continue reading

ऊस आंदोलन आणि शेतकरी

Lathicharge on farmer, ऊस आंदोलकांवर लाठीचार्ज

Lathi charge on farmer, ऊस आंदोलकांवर लाठीचार्ज

दौंडच्या कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या कमानीवर ‘ शेतकरी  सुखी तर ……..जग सुखी.’ असं ब्रीदवाक्य आहे. हे शब्दश खरं आहे. कारण Continue reading

काळ्यापैशाचे स्त्रोत

आपल्या देशात काळ्या पैशाबद्दल खूप बोललं जातं. आपल्या सात समांतर अर्थव्यवस्था उभ्या रहातील इतका काळा पैसा आपल्या देशात आहेत हे मी एम.ए. ला असताना आमच्या अर्थशास्त्राच्या सरांनी सांगितलं होतं. काळ्या पैशाच्या मुद्द्यावरच रामदेवबाबांनी रान पेटवलं होतं. की. विलासराव असोत, माजी मुख्यमंत्री  अशोक चव्हाण असोत, उपमुख्यमंत्री अजित पवार असोत,  मनमोहनसिंग असोत कि रोबर्ट वढेरा असोत काळ्या पैशात हात  बरबटले नाहीत असा नेता शोधून सापडणार नाही.

घोटाळ्यांचे आकडे तर हजार कोटींच्या खाली नसतातच. बरं सारं करून हात झटकून हि मंडळी सगळ्यांना हसत मुखानं तोंड देतात. म्हणजे कसं तर Continue reading

हे किडे कशासाठी ?

२२ वर्ष नौकरी केली. वडीलांच्या आकस्मित निधनानं पोरक्या झालेल्या शेतीला आधार देण्यासाठी नौकरी सोडायचा निर्णय घेतला. मोठ्या हौसेने प्रोडक्शन म्यानेजर या मोठ्या पदावरची एका बहु देशीय  कंपनीतली नौकरी सोडून शेती करायला गेलो. वडील गेल्यानंतर ऑक्टोबर २०१० ला चार एकर उस लावला होता. डिसेंबर २०११ ला नौकरी सोडून कायमचा शेतावर गेलो. नव्यानं दीड उस एकर लावला. दीड एकर भुईमुग पेरला. एकरभर भेंडी लावली. आणि पावसानं प्राण कंठाशी यावेत इतपर ओढ दिली. आटत्या पाण्याचा उसाला फटका बसत होता. भुईमुग पाण्यावाचून सुकू लागला होता. भेंडीला वेगवगळ्या रोगांनी पछाडलं. एकूण काय Continue reading

कशाला जायचं चंद्रावर ?

कदाचित माझे विचार अनेकांना पटणार नाहीत. पण खरंच आपण विचार करायला हवा.

२० जुलै १९६९ रोजी अमेरिकेन अपोलो हे अंतराळयान चंद्रावर पाठवलं. मानवानं चंद्रावर टाकलेलं ते पाहिलं पाऊल. त्याला आज कितीतरी दशकं झाली. त्यानंतर आजतागायत विविध प्रगत राष्ट्रांमध्ये वेगवेगळ्या ग्रहांवर अंतराळयानं पाठवण्याची चढाओढच लागली. अगदी आपला देशही त्याबाबत मागे राहिला नाही. अशा प्रकारे विविध अंतराळयानं पाठवल्यामुळे आपल्याला अवकाशाचा अभ्यास करणं शक्य झालं. तिथ वातावरण आहे हि नाही ? तिथ पाणी होतं हि नव्हतं ? तिथ जीवसृष्टी होती कि नव्हती ? तिथल्या मातीचा अभ्यास ? त्यात्या ग्रहांची छायाचित्र ? आज काही देश तर चंद्राचीही वाटणी करू पहाताहेत. त्यावर आपला मालकी हक्क सांगू पहाताहेत. कशासाठी हे सारं ?

विज्ञानातील प्रगतीनं माणसाचं जीवन सुखकर झालं हे खरं आहे. प्रवास सुखकर झाला. संदेश वहनात कमालीची प्रगती झाली. टिव्हिच्या पडद्यानं देशविदेशातल्या सीमा बुजवून टाकल्या. जगाच्या कानाकोपऱ्यातल्या कुठल्याही अप्ताशी दृश्य रुपात बोलता येऊ लागलं. विमानाच्या साह्यानं मानवाला वारयाशीही स्पर्धा करता येऊ लागली. वैदक शास्त्रात खूप प्रगती केली. टेस्टटूब बेबी जन्माला घातली. कितीतरी दृर्धार आजारांवर मात केली. असं खूप काही आणि कितीतरी सांगता येईल. पण हे सारं झालं म्हणजे काय झालं ? आपण आपल्या आयुष्याची दोरी ताणू शकलोत. आपण आपल्या आयुष्याला विलासी बनवलं.

पण विज्ञानानं एवढी प्रगती केलेली असूनही आज जेव्हा जून उलटत आला तरी पाऊस पडत नाही तेव्हा आपल्याला आभाळाकडं पाहण्याशिवाय इलाज उरत नाही. स्तुनामी येते अनेकांचा जीव घेते आणि आपण पहात रहाण्याशिवाय काहीही करू शकत नाही. भूकंप येतो आणि जीव मुठीत ठरून घराबाहेर पडण्याशिवाय आपल्याला पर्याय उरत नाही. आणि तरीही आपण म्हणतो विज्ञानानं खूप प्रगती केलीय.

म्हणजे मानवानं परग्रहांवर जाऊ नये. त्यांचा अभ्यास करू नये असं नाही म्हणायचं मला. मला म्हणायचं ते एवढंच कि विज्ञानानं मानवाच्या मुलभूत गरजा भागवण्यासाठी कंबर कसली पाहिजे. पुरेसा पाऊस पाडण्यासाठी विज्ञान उपयोगी पडलं पाहिजे. नैसर्गिक आपत्तींची मानवाला पूर्वसूचना मिळण्यासाठी विज्ञान धडपडल पाहिजे.

पण आज आम्ही एकविसाव्या शतकात वावरतो आहोत पण पाऊस लांबला कि आम्हाला पाणी कपात करावी लागते. पाऊस खूप पडला कि ओल्या दुष्काळाचा सामना करावा लागतो. पुराच्या लोंढ्यात वाहून जाण्याशिवाय आमच्याकडे पर्याय उरत नाही. एखादी वावटळ छतांवरचे पत्रे उडवते आणि गावच्या गावं सपाट करते. त्याक्षणी लक्षात येतं प्रगतीच्या गप्पा मारणारे किती क्षुद्र आहोत आम्ही. आम्ही कितीही प्रगती केली तरी ‘ पराधीन आहे जगती पुत्र मानवाचा ‘ हेच खरं.